blog sözlük

sentetik a priori

  • İmmanuel kanta gore mümkün olan bir bilgi türüdür. O bunu matematik önermeler aracılığıyla göstermiştir.

    Peki sentetik a priori neyi ifade eder?
    Sentetik bizim dilimizde terkib anlamına gelir. Bilgi açısından bir karışımı ve yeni bir şey elde etmeyi ifade eder. Analitikten farkı budur. Analitik önerme bize bir tahlil sunar. Çok klasik olacak ama "bütün ötenler kuştur." Önermesi analitiktir. Yeni bir bilgi vermez, kuş olmak eyleminin zaten ifade etmiş olduğu şeyi tekrarlar. Ama sentetik önerme kuş olmak eylemine yeni bir içerik kazandırır. Zaten var olanı tekrar etmez.

    A priori de deneyden bağımsız, deney süreçlerinden geçmemiş olan anlamına gelir. Kant kısaca diyor ki deneye gereksinim duymadan kıçımızın üstüne oturduğumuz yerden sentetik bilgi üretebiliriz. Bi düşünün bakalım diyo.