sözlük yazarlarının anayasa referandumu tahminleri
-
6 gün kaldı.
ilk entry'de hiç düşünmeden %55 evet, %45 hayır çıkar demiştim.
insanımız o kadar ön yargılı ki yaptığın tahmini, senin beklentin zannediyor, eksiyi yemişiz. neyse.
neredeyse 2 ay geçti. yapılan propagandaları, verilen uğraşları falan görüyorum bir vatandaş olarak. referandum dönemi boyunca gördüklerimi harmanlayıp, doğru düzgün bir tahmin yapmalıyım diye düşündüm gece gece. kime ne faydası olacaksa. yan sekmede bitirmem gereken bir yazı açık duruyor, ben analiz kasıyorum. işte bunlar hep procrastination.
öncelikle son seçim sonuçlarına bakalım.
10 ağustos 2014 cumhurbaşkanlığı seçimi
recep tayyip erdoğan - %51.79
ekmeleddin ihsanoğlu - %38.44
selahattin demirtaş - %9.76
katılım oranı - %74.13
7 haziran 2015 türkiye genel seçimleri
akp - %40.87
chp - %24.95
mhp - %16.29
hdp - %13.12
diğer - %4.77
katılım oranı - %83.92
1 kasım 2015 türkiye genel seçimleri
akp - %49.50
chp - %25.32
mhp - %11.90
hdp - %10.76
diğer - %2.52
katılım oranı - %85.23
sonuç 1
görünen o ki 2014 yılında recep tayyip erdoğan'ın cumhurbaşkanı olmasını isteyen kişilerin oranı %51.79'muş. o gün kendisinin cumhurbaşkanı olmasını istemeyip, bugün başkan olmasını isteyecek pek insan yoktur sanıyorum. belki yanlış düşünüyorumdur ama mantıken öyle olması gerekiyormuş gibi geliyor. buna rağmen o gün cb olmasını isteyip, bugün başkanlık sisteminin gelmesini istemeyecek kişilerin olması gayet mümkün. sadece bu sayıya bakarsak evet oranı %50'nin altında kalabilir.
sonuç 2
7 haziran seçiminde akp'ye oy vermeyenlerin oranı %59. 2 sene önce akp'ye oy vermeyip, bugün yeni anayasaya evet diyecek çok az kişi olacağını düşünüyorum. bu yüzden, sadece bu sayıya bakarak hayır'ın %50'nin üstüne çıkması çok kolay görünüyor.
sonuç 3
1 kasım seçimlerinde mhp'den yaklaşık %5, hdp'den yaklaşık %2 ve diğer'den yaklaşık %2 oy kaybı olmuş. bu oylar da akp'ye gitmiş. yani 7 haziran'da akp'ye oy vermeyip mhp'yi, hdp'yi ya da diğer partileri tercih eden insanlar, sanki hükümet kurulsun, tekrar seçim yapılmasın diye oylarını akp'ye vermiş. bu kişilerin referandumda evet diyeceğini sanmıyorum çünkü gerçekten akp'li olsalardı 7 haziran'da akp'ye oy verirlerdi.
sonuç 4
1 kasım seçimlerinden sonra seçmen sayısı 2 milyon artmış. bunlar 18 ve 19 yaşındaki gençler. benim şahsi gözlemim bu yaş aralığındaki gençlerin büyük çoğunluğu akp'ye sempati duymuyor, sosyal medyayı aktif kullanıyor. bu yüzden bu 2 milyon seçmenin de büyük çoğunluğunun hayır oyu vereceğini düşünüyorum.
sonuç 5
her ne kadar akp ile mhp evet diyor gibi görünse de bir vatandaş olarak gözlemlerim mhp'lilerin çok büyük bir çoğunluğunun hayır diyeceği yönünde. yani mhp'yi hesaba katacaksak hayır cephesinde hesaplamamız daha makul olur.
sonuç 6
hollanda ve almanya ile olan sürtüşmeler sonucu, önceden hayır oyu kullanmayı düşünüp, sonradan oyunu evet yönünde kullanmayı düşünen seçmen oranı %2'yi bulabilir. bu da gayet ciddi bir rakam.
genel tahmin
tüm sayısal verileri kafamda şöyle bir döndürüp referandum gecesini düşündüğümde, evet'in %48'i geçmesinin mümkün olmadığını, hayır'ın ise %50'yi çok rahat geçeceğini zannediyorum.
küsüratlı sayı vereyim ki salladığım belli olmasın dersek:
%47.35 evet
%52.65 hayır