yapılabilinir
-
türkçenin kanayan yarası olan, düşman başına bir çekime uğramış edilgen yapmak fiili.
aslında burada "yapmak" örnek olarak verildi, gidilebilinir, görülebilinir, edilebilinir gibi sayısız örnek verilebilir. hadi gelin, bu garabete biraz yakından bakalım:
+ abi bu sol çerçevede tek entry'si olan başlıkların yanında 1 yazıyor ya?
- evet?
+ işte orada 1 yazmasına gerek yok diye düşünüyorum.
- mantıklı, gereğini yapalım.
+ peki zor mu abi? yani çok zamanını alır mı? kolayca yapılabilinir mi?
- evet kamil, yapılabilinir.
üzerine düşündüm. bu kullanım karşısında, dahi anlamındaki de'nin bitişik yazılması gibi hatalara sempati duymaya bile başladım. insanların neden böyle sarhoş dili ve edebiyatı ürünü olan bir çekimi kullanmak zorunda hissettiklerini sanırım buldum. şöyle ki;
bu hata, yapabilirsin gibi etken çekimlerde yapılmıyor. tek yaşam alanı edilgen olan yapılabilir şeklindeki çekimler. bu da kelimedeki çekim ile ekteki çekimi eşitleme güdüsüyle yapılıyor olabilir. yani kişi yapılabilir dediğinde, sondaki "bilir" ekinden rahatsız oluyor çünkü başta yapmak değil yapılmak kelimesi var. tabii kendince biliri de ek yerine kelime gibi düşünüp bilinir'e dönüştürüyor.
lütfen yapılabilinir demeyin. kelimeyi charmeleon'u atlayıp charizard'a dönüşmüş charmender gibi gereksiz yere dallandırıp budaklandırmayın.
bir bölümün daha sonuna geldik.
gelecek bölümde görüşmek üzere.
diğer bölümlerimiz:
(bkz: hadisene)
(bkz: oladabilir)