bir insanın zeka seviyesini anlamak


  • hangi zeka seviyesini? diye soruyla cevap vereceğim başlıktır. sayısal zeka mı, sosyal zeka mı, adını hatırlayamadığım X zekalarından herhangi birisi mi?

    insanların genelde, düşünce yapısıyla ilgili çıkarımlarda bulunurum. yoksa ne bileyim ben adamın ticari zekasını, ya da gardner usulünce, ne bileyim varoluşçu zekasını (ne demekse artık?), müziksel zekasını?

    ölçütlerimden bazıları şunlardır:

    bilimsel bir şey hakkında fikrini sorarım bu malum şahsa. yorumunu isterim. cevapları ben de şaşkınlık uyandırırsa (iyi anlamda tabii ki) ya da ufkumu açarsa "hmm, bu velette iş var" diyebilirim.
    insan ilişkilerindeki tutumuna bakarım. ikili, çoklu, hatta tekli (kendisi oluyor o) ilişkilerindeki tutumlarına, düşüncelerine ve yaklaşımlarına bakarım.
    gündelik hayatındaki düşüncelerine, tavırlarına bakarım.
    bir program izlerken, fikrini beğendiği adamın savunduğu şeylere bakarım. ufkumu açıcı şeylerse sevdim seni çocuk derim bu elemana.
    ya da gene aynı şekilde, bir program izlerken fikrini beğendiği adamın yanlışlarını görürse, o adamı mantıklı çerçevelerde eleştirebilirse, biraz dikkatli bakıldığında gözlerimde oluşan kalp emojilerini görmemek imkansızdır.

    Şimdi, bu yöntemler sağlıklı mı? değil. neden?
    adam benim çapımdan büyük birisi ise, bu vatandaşı anlayamadığım için zeki olarak göremiyor olabilirim.
    ya da benim çapım fazla küçükse, çapı küçük birisini kendimden büyük çapa sahip olduğu için zeki sanabilirim.
    ya da çapım hayli küçükse, çapı benden de küçük birisini de zeki sanabilirim.
    kendi çapımı idare eder seviyesinde gördüğüm alanlarda çapı benden küçük olan ama varlık gösteremediğim alanlarda çapı büyük olan adamları anlayamam mesela bu yöntemlerle. adamın yaptığı bilimsel yorumdan siyasete, ticarete kafasının basıp basmadığını anlayamam değil mi?

    Ama gene de, bu yöntemler en azından kendimi idare eder, ya da iyi gördüğüm alanlarda insanlar arasında kıyas yapmama olanak sağlıyor. veriminden de şimdilik memnunum. tavsiye ederim.

    edit: imla