genovese sendromu
-
bystander effect (seyirci etkisi) diye de bilinen, acil müdahale gerektiren durumlarda olay mahalinde bulunan insan sayısıyla, müdahale süresinin doğru oranda olmasıdır. yani ortamda ne kadar çok insan varsa olaya müdahale süresi de aynı derece de uzuyor çünkü herkes, nasıl olsa başkası yardım eder ya da etmiştir mantığıyla hareket ediyor.
ismini ise kitty genovese'nin başına gelen olaydan alır.
--- spoiler ---
Catherine Susan "Kitty" Genovese yirmili yaşlarının sonlarında genç bir kadındır. 1964 yılının mart ayında new york kentinin queens bölgesinde, gece geç vakit işinden evine dönerken tecavüzcü bir sapık tarafından bıçaklı saldırıya uğrayarak öldürülür. ölümü normalde 3. sayfa haberi olarak kalacakken, bir yanlışlık sonucu geniş kitlelerce duyulur ve konu üzerine onlarca sosyal deney yapılmasına vesile olur.
times editörü rosenthal olaydan bir hafta sonra new york emniyet müdürü ile öğlen yemeği yemektedir. rosenthal, yine queens'te olmuş başka bir cinayet hakkında bilgi almaya çalışırken emniyet müdürü genovese olayını sorduğunu sanarak "inanabiliyor musun? kızı bir anda öldürmemiş! tam 35 dakika boyunca gidip gelip 3 kez saldırmış ve çevredeki evlerde olayı gören 38 kişiden biri bile bizi aramamış!" der.
konu bir muhabir tarafından araştırılıp times'ın birinci sayfasında bir makale olarak yayınlanır. bütün ülke "ne kadar duyarsız bir toplum olduk böyle!" yorumlarıyla çalkalanır. kimse genovese öldürülürken gıkını çıkartmayan 38 kişinin davranışını açıklayamaz. tanıkların kendileri bile net bir sebep söyleyememektedir.
--- spoiler ---