ismail maşuki
-
halk arasında oğlan şeyh, melami kültüründe çelebi şeyh olarak bilinir kendisi. “insan kadimdir; yaratılmamıştır, yaratandır. her kişi tanrıdır, her biçimde gözüken odur. öyleyse görünen tanrıya tapalım... ruh bir bedenden çıkıp başka bedene geçer. kabir azabı diye birşey olamaz; ölülerin dirilmesi, soru ve hesap günü de yoktur.” sözleri kendisine aittir.
şeriatın haram dediği her şey helaldir, namaz, oruç,hac gibi ibadetler yezidlere zulmetmek için gönderilmiştir der. bu sözler 19-20 yaşlarında neredeyse tüm istanbul'da yankı uyandırmış bir gence ait. öyle ki bu sözler bir süre sonra şeyhülislam ebussuud'un ve hatta padişahın kulağına kadar gider.
padişah tarafından şehirden çıkması emredilir. padişaha kafa tutar. fikirlerini padişahın huzurunda dahi bağıra bağıra savunacak kadar yiğit biridir. zaten vaazlarında 'beni öldürün benim ölümümde hayat vardır' şeklinde hitapları hallac'ın meşhur "uktuluni ya sikati, innefi katli hayati vel memati" beyitine atıftır.
sonuç olarak kafası kesilerek idam edilir, başı istanbulun bir yanından gövdesi başka yanından boğaza salınır. ortadoks islam bir fikri daha idam etmiştir. rivayete göre diğer günün sabahı başı ve gövdesi bugün kayalar mescidi dediğimiz yerde bebek sahilinde kıyıya vurur. müritleri bedeni sudan çıkarıp sahil kenarına gömerler. kabri bugün kayalar mescidi avlusunda, boğaziçi üniversitesine komşudur.