taşan süt
-
çoğumuz kaynayıp taşan (bkz: süt)ün yol açtığı sıkıntıyı biliriz. bunu önlemek için birinin ocağın başında bekleyip sütü karıştırması ve taşmadan önce altını kapatması gerekir. sütün kendine has bu özelliğinin kaynağını merak edenler için açıklıyorum :)
çoğunluğu (bkz: su)dan oluşan sütün içinde ayrıca biraz yağ, (bkz: protein), laktoz ve bazı mineraller vardır.
sütün içindeki yağ, gliserid yapan yağ asitlerinin bir karışımıdır; bu asitler süt serumundan daha düşük bir yoğunluğa sahiptirler. katı yağ, serum içinde küçük zerrecikler halinde bulunur. bu yağ kürecikleri yukarı doğru yükselirler ve erime noktalarına yakın bir değerde (yaklaşık 50 derecede), sıcak süt üzerinde bir "(bkz: kabuk)" oluştururlar.
ısınan sütün üzerinde oluşan buhar kabarcıklarının yüzeye ulaşmaları bu katman tarafından engellenir; kabarcıklar kabuğun altında toplanırlar.
sayıları artan ve birleşen bu kabarcıklar, bir an gelir kabuğu ittirebilecek kadar yüksek basınç yaratırlar; bu durumda da (bkz: süt) taşmış olur.
sütü karıştırmak kabuğun oluşmasını engelleyeceğinden, basınç oluşmaz; dolayısıyla süt de taşmaz.