ünlü düşmesi
-
Türkçede iki heceli bazı sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer:
oğul-u > oğlu
karın-ı > karnı
fikir-i > fikri
gönül-ü > gönlü…
Bazı birleşik sözcüklerin oluşumunda ünlü düşmesi görülebilir:
kahve+altı > kahvaltı
kayın+ana > kaynana…
Dilimize yabancı dillerden gelen bazı sözcükler, yardımcı fiillerle birlikte kullanıldığında sözcüğün ikinci hecesindeki ünlü düşebilir:
seyir et- > seyret-
keşif et- > keşfet-
sabır et- > sabret- …
Bazı sözcükler yapım eki aldığında ünlü düşmesi görülebilir:
oyun-a – > oyna-
ileri-le- > iler-le- ….
“-idi,-imiş,-ise” ek fiilleri, sözcükle birleşirken kullanıma bağlı olarak “-i” sesi düşebilir:
güzel imiş > güzelmiş
yorgun ise > yorgunsa
garip idi > garipti…
“ile” bağlacı veya edatı sözcükle birleştiğinde “i” ünlüsü düşer:
kedi ile>kediyle
çiçek ile>çiçekle …