ünlü düşmesi

  • Türkçede iki heceli bazı sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer:

    oğul-u > oğlu
    karın-ı > karnı
    fikir-i > fikri
    gönül-ü > gönlü…
    Bazı birleşik sözcüklerin oluşumunda ünlü düşmesi görülebilir:

    kahve+altı > kahvaltı
    kayın+ana > kaynana…
    Dilimize yabancı dillerden gelen bazı sözcükler, yardımcı fiillerle birlikte kullanıldığında sözcüğün ikinci hecesindeki ünlü düşebilir:

    seyir et- > seyret-
    keşif et- > keşfet-
    sabır et- > sabret- …
    Bazı sözcükler yapım eki aldığında ünlü düşmesi görülebilir:

    oyun-a – > oyna-
    ileri-le- > iler-le- ….
    “-idi,-imiş,-ise” ek fiilleri, sözcükle birleşirken kullanıma bağlı olarak “-i” sesi düşebilir:

    güzel imiş > güzelmiş
    yorgun ise > yorgunsa
    garip idi > garipti…
    “ile” bağlacı veya edatı sözcükle birleştiğinde “i” ünlüsü düşer:

    kedi ile>kediyle
    çiçek ile>çiçekle …