tako to ama

  • japonya’da Edo dönemi’nde* ortaya çıkan bir sanat eseridir. eser, dönemin en önemli temsilcilerinden ressam, gravürcü, oymabaskı ustası, süslemeci, tahta oymacısı gibi çok yönlü sanatkâr Katsushika Hokusai’ye aittir.

    tako to ama, ukiyo-e* tarzında resmedilmiş zoofili temalı ksilografik bir eserdir.

    resimde inci dalgıcı veya kabuklu deniz yiyecekleri dalgıcı olduğu düşünülen genç bir kadının iki ahtapotla sarmaş dolaş cinsel ilişkisi, fantezileri tasvir edilmektedir. ahtapotlardan büyüğü kadına oral seks yaparken büyüğün yavrusu olduğu düşünülen küçük ahtapot ise kadının ağzını öpmekte ve sol memesini okşamaktadır.

    tako to ama, ilk olarak Katsushika Hokusai’nin 1814’te shunga türündeki üç ciltlik Kinoe no Komatsu adlı eserinde yer almıştır.

    çalışma türkçeye Balıkçının Karısının Rüyası olarak çevrilmiştir.

    eser, Japoncada genellikle Tako to ama olarak bilinir. diğer dillerde ise farklı anlamlara gelen çevirileri bulunmaktadır. Çalışmayı Richard Douglas Lane, “Girl Diver and Octopi* olarak, Mathi Forrer, “Pearl Diver and Two Octopi* ve Danielle Talerico, “Diver and Two Octopi* olarak adlandırmışlardır.

    Akademisyen Danielle Talerico, resmin çağdaş izleyicilere Edo Dönemi’nde epey popüler olan Prenses Tamatori’nin hikâyesini hatırlatacağını belirtmiştir. Bu hikâyede Tamatori, Fujiwara klanı’ndan Fujiwara no Fuhito ile evlidir ve denizin ejderha tanrısı Ryūjin tarafından ailesinden çalınan inciyi arayan mütevazı bir inci dalgıcıdır. Tamatori, ailesinden çalınan mücevheri bulmak için bir gün ejderha tanrısı Ryūjin’in denizin altındaki sarayı Ryūgū-jō’ye dalış yapar. bunu gören ejderha tanrısı Ryūjin ve onun içlerinde ahtapot gibi deniz canlılarının da olduğu ordusu tarafından takip edilir. Tamatori inciyi bulur, ardından göğsünü keser ve mücevheri memesinin içine yerleştirir, bu ona daha hızlı yüzüp kaçması için fırsat verir ancak karaya ulaştıktan kısa bir süre sonra derin yarasından dolayı yaşama veda eder.

    tako to ama, bir ahtapot ile bir kadının erotik ilişkisini tasvir eden tek çalışma değildir. Bir dizi erken dönem netsuke oymacısı, çıplak kadınların kafadan bacaklılarla türlü fanteziler yaptığını betimlemiştir. Hokusai’nin çağdaşı Yanagawa Shigenobu da Hokusai’nin 1830’daki Suetsumuhana koleksiyonundakine oldukça benzeyen bir eser yapmıştır.

    Eser, Félicien Rops, Auguste Rodin, Louis Aucoc, Fernand Khnopff, Pablo Picasso gibi pek çok sanatçıyı etkilemiştir.

    Batı’da bu eser genellikle “Balıkçının Karısının Rüyası” olarak anılır. ancak Japonya’da en yaygın olarak kullanılan isim “ahtapot ve İnci Dalgıcı” şeklindedir. Batı’da Balıkçı Karısının Rüyası olarak anılmasının temel sebeplerinden biri kadının bir erkek olmadan herhangi biri olamayacağı düşüncesidir. doğu’da(japonya’da) geleneksel kadın Japon inci dalgıçları, her zaman güçlü ve bağımsız olarak kabul edilmiştir. bu nedenle eserin japonya’daki adı kültürel bağlamdan etkilenmiştir.

    tako to ama’nın öncesinde benzer çalışmalar olduğu gibi günümüzde de Matti Sandberg gibi sanatçılar tarafından modern biçimde benzerleri çizilmiştir.

    Danielle Talerico, Edmond de Goncourt ve Jack Hillier gibi bazı erken dönem batılı eleştirmenlerin çalışmayı bir ırza geçme sahnesi olarak yorumladığını belirtmiştir. Talerico, bu akademisyenlerin çalışmayı Kinoe no Komatsu koleksiyonundan ayrı ve içerdiği metinsel ve görsel referansları anlamaksızın yorumladıklarını belirtmiştir. Chris Uhlenbeck ve Margarita Winkel’e göre Bu çalışma, bir resme izole bir şekilde ve metnini idrak etmeksizin bakıldığında yorumun nasıl bozuk olabileceğinin kanıtıdır.

    tako to ama, Hokusai’nin Kinoe no Komatsu’da yarattığı en ünlü shunga olarak bilinmektedir.

    Hokusai, tako to ama’daki ahtapotların erkek veya dişi olduğunu net bir biçimde ifade etmemiştir. bu yüzden ahtapotların bazı çevrelerce erkek bazı çevrelerce ise dişi olduğu düşünülmektedir. yumuşakçaların erkek olduğunu düşünenler arasında da bu ilişkinin zorla veya rızayla yapıldığına dair görüş ayrılıkları vardır. ahtapotların dişi olduğunu ve bir kadın ile dişi bir kafadan bacaklı arasında zoofili/lezbiyen ilişki olduğunu öne süren görüşler de mevcuttur.

    tako to ama, genellikle yirminci yüzyılın sonlarından beri modern Japon animasyon ve mangasında yaygın bir motif olan dokunaç erotikasının erken bir öncüsü olarak anılmaktadır. Modern dokunaç erotizmi, benzer şekilde kadınlar ile dokunaçlı yumuşakçaların ilişkisini tasvir etmektedir fakat Hokusai’nin daha çok karşılıklı zevk alınan tasvirinin aksine modern tasvirlerde genellikle seks için zorlama vardır.

    yazar Holger Briel, Hokusai’nin bu eseri için “canavarlara zaten eğilimi olan ve ahtapotlarla etkileşime girmeye alışmış bir toplumda bu tür görüntüler ortaya çıkabilir.” ifadelerini kullanmıştır.

    bu sıra dışı tablomuz Mad Men dizisinde de kendine yer bulmuştur. dizide Sterling Cooper şirketinin iki ortağından sanata düşkün biri olan Bertram Cooper, vakti zamanında bu tabloyu satın almıştır. cooper amca yaşama veda edince alemden, keyiften sanata pek zaman ayıramayan ortağı Roger Sterling bu tabloyu kariyer basamaklarını hızlı ve emin adımlarla çıkan peggy olson’a hediye etmişti. peggy de bu tabloyu sıra dışı bulduğundan ve uğur getirebileceğini düşündüğünden tabloyu odasına asmak için en zarif, en havalı, şık hâliyle bu sanat eserini alıp yeni iş yerine gitmiş ve odasında sevdiği bir köşeye asmıştı.* bu da eserimizle ilgili küçük bir anekdot.

    sanat eserine giden yol..
    https://imgyukle.com/i/VPLBhb

    yararlanılan kaynaklar

    kaynak 1, kaynak 2, kaynak 3, kaynak 4, kaynak 5, kaynak 6, kaynak 7