tevrat ve incilde sıklıkla geçen ve kötülüğü temsil ettiğine inanılan bir deniz canavarının ismidir. her ne kadar bu kavram, ilk olarak kendisini dini kitaplar içerisinde gösterse de, dönemlere göre öykülerde, romanlarda ve özellikle felsefe kitaplarında kötülüğü simgeleyen kavramlar için sıklıkla kullanılır hale gelmiştir.

konuyla ilgili felsefe alanında thomas hobbes'un oldukça eşsiz ve bilge diyebileceğimiz kitapları mevcuttur. hatta ''leviathan'' adında kitabında "mutlak güç ve yetkilere sahip egemen devleti" tanımlamaya çalışmaktadır.

thomas hobbes'un leviathan adlı kitabında ilk olarak insan kavramı üzerinde yoğunlaşılmaktadır. hobbes'a göre insan, doğası gereği kendi iyiliğini aramaktadır. her insanın kendi iyiliğini araması ise dünya içerisinde bir kaosa sebep olacaktır. hobbes ise bu konuyla ilgili ''insan insanın kurdudur.'' diyerek durumu özetlemeye çalışmıştır.

insanların kendi iyiliğini düşünmesi dünyada kaotik bir ortama sebep olacağı için, hobbes'a göre her insanın vazgeçmesi gereken (fedakarlık etmesi gereken) bazı hakları olması gerekir. insanların vazgeçmesi gereken bu bazı hakları hobbes, ''toplum sözleşmesi'' olarak isimlendirmektedir. böylece insanlar bazı haklarından vazgeçerek, insanlar arasındaki mücadeleyi minimuma indirger ve ortamın kaotik olmasını engellemeye çalışır.

hobbes'a göre insanların haklarından vazgeçmesine dayalı olan ''toplumsal sözleşmeyi'' imzalayan kişilerin toplanması ''devlet'' unsurunu oluşturur. basit bir ifade ile "toplumsal sözleşme" amacıyla toplanan insanlar artık toplumu oluşturur ve bu sözleşmeyi insanların doğru bir şekilde uygulanacağı kontrol edecek ve denetleyecek bir kişi ya da kuruma ihtiyaç vardır.

yukarıda bahsedilen kurum ise ''devlet'' adı altında insanların vazgeçtiği hakları denetleyen kişiden oluşur. bu noktada hobbes'a göre en önemli nokta ''devlet'' kavramının egemen oluşudur. bir diğer ifadeyle bağımsız ve özgür bir yapının oluşu esastır.

hobbes, bu noktada ''devlet'' kavramını (toplumsal sözleşmeleri denetleyen) leviathan'a yükler. yani toplumları denetleyen bu yapı bir çeşit ölümlü tanrıdır. ölümlüdür, çünkü yaratıcısı bir insandır. tanrıdır, çünkü devlet denen kurumun gücünü hiç kimse tartışamaz. hobbes'a göre "devlet" adlı bu kurumun leviathan'a yüklenmesinin sebeplerinin en temeli ise, leviathan sıfatında olan kişinin bütün güçleri (yasama-yürütme-yargı) tek bir kişinin elinin altında olmasıydı. yani tek bir kişinin keyfine ve idaresine göre kişi hareket edebilirdi. ya da diğer bir deyişle "devlet" adlı kurumunun başındaki kişi, tıpkı her insan gibi "kendi iyiliğini aramaya ve gerçekleştirmeye çalışabilir." hobbes'a göre baştaki kişinin mutlak bir güçle kendi iyiliğini arama potansiyeli oluşturması, devlet kavramını leviathan anlamı yüklenilmesine sebep olmaktadır.

3 entry daha

leviathan