henry david thoreau
-
günlük hayatımızdaki pek çok absürtlüğü yüzümüze bugün bile vurmayı başaran amerikalı 19.yüzyıl filozofu. gerçi amerikalı dediğimizi duysaydı kızardı galiba. thoreau'yu meşhur eden sivil itaatsizlik başlıklı makalesi oldu.
makalesinde insanların faaliyetlerini tasvip etmedikleri devletlere neden vergi vermeleri gerektiği üzerine sorular sordu. meksika savaşı sırasında vergi vermeyi reddettiği için hapse atıldı. onu görmek için gelen arkadaşı emerson'un "neden buradasın henry" sorusuna verdiği "waldo sen neden burada değilsin" cevabı ünlüdür.
yalnızca politika hakkında yazmadı. kendi ifadesiyle hayatı gerçekten yaşamak için walden gölü kıyısında iki yıl boyunca tek başına yaşadı. bu yıllarda "walden" isimli muazzam kitabını kaleme aldı.
thoreau bugün de kendi döneminde yapıldığı gibi akademik kaygılarla okunuyor, eleştiriliyor. schopenhauer'ın "bazı kitaplar ekseriyetle onları anlamayanlar tarafından yazılır, anlamayanlar tarafından basılır, anlamayanlar tarafından okunur ve onları anlamayanlar tarafından eleştirilirler." sözü adeta thoreau'nun walden'ı için söylenmiş gibi geliyor.
thoreau medeniyete sırt çevirebilen nadir düşünürlerdendir. rousseau gibi de değildir onun baş kaldırışı. insanların insanlara, doğaya yani aslında sadece gerçek şeylere önem vermeleri gerektiğini savunuyordu. 'bir korkuluğa güzel elbiseler giydirin, bakımsız bir insandan daha fazla değer görecektir'
insanların ömürlerini birilerinin komutası altında aynı şeyleri yapmak zorunda kalarak tüketmemesi gerektiğini söyledi. 'eğer bir iş yeni bir elbise gerektiriyorsa o işi yapmayın' sözü de onundur. fikirleri gandhiye de ilham oldu. sivil itaatsizlik kavramı bir asır sonra hindistana bağımsızlığı verecekti.