guiseppe donizetti
-
1788-1856 yılları arası yaşamış italyan müzisyen. ayrıca osmanlı'yı batı müziğiyle tanıştırmış, ve osmanlı'nın ilk askeri bandosu mızıka-yı humayun'u önemli derecede geliştirmiştir. tam 28 yıl osmanlı'ya hizmet etti. ünlü opera bestecisi gaetano donizetti'nin kardeşiydi.
20 yaşındayken napoleon bonaparte'ın fransız ordusuna katıldı. 1814'te napolyon elba adası'na sürgüne gönderilince, onunla birlikte gitti. sonradan yüz gün olarak adlandırılan, napolyon'un adadan kaçıp 111 gün boyunca hükmettiği periyotta, bando şefi olarak napolyon'un yanındaydı. 1815'te, napoleon'un büyük ordusu (bkz: Grande Armée) waterloo savaşı'nda yenilince, ordudan ayrıldı. osmanlı'da yeni kurulan mızıka-yı humayun adlı saray bandosunun şefi olmak üzere istanbul'a davet edildi. ii. mahmud'un yeniçeri ocağı'nı kaldırıp yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediyye adında bir ordu kurmasıyla, avrupa asıllı asker eğitim programı başladı. sardinya krallığı istanbul elçisi markı gropallo'nun önerisi üzerine, deneyimli bir italyan bando şefi aranmaya başlandı. ve yine markı gropallo'nun önerisi üzerine guiseppe donizetti davet edildi.
17 Eylül 1828'de görevine başladı. Donizetti İtalya'dan gemi ile gelirken Batı Avrupa tipi bir askeri bando için gerekli müziksel çalgıları da birlikte getirmişti. Ayrıca yanında askeri bando deneyimi olan ve müzik öğretmenliği yapacak kabiliyetli birkaç İtalyan da gelmişti. İstanbul'a varınca ilk iş olarak askeri bando mızıka-yı humayun'u yapılandırdı, ve sadece bir ay içerisinde sutana ilk konserini verecek hale getirdi. ii. mahmud'un ölümü üzerine, babası gibi reformist ve çağdaş olan oğlu i. abdülmecid tahta çıktı. donizetti, abdülmecid tarafından paşa unvanıyla onurlandırıldı. Bazı Türk musikisi eserlerini Klasik Batı müziği sistemine uydurarak çok sesli hale getirdi. Türk musikisi makamlarını kullanarak bazı eserlerin bestelemesini yaptı. Sarayda Osmanlı hanedan ailesinin fertleri ve harem halkına müzik dersleri verdi. Türkiye'de Batı müziğinin öğretimi ve kurumlaşması için çok önemli çabalar sarf etti.
Müzik alanında yaptığı başarılı çalışmalar dolayısıyla Sultan II. Mahmut tarafından "İftihar"; Sultan Abdülmecit tarafından "Mecidi" ve Fransa tarafından "Légion d'honneur" nişanları ile ödüllendirilmiştir.
Donizetti Paşa, pera'da her yıl düzenlenen İtalyan opera gösterilerini desteklemiş, sarayda konserler düzenlemiş ve İstanbul'u ziyaret eden Franz Liszt, Parish Alvars ve Leopold de Meyer gibi zamanın önde gelen virtüözlerine ev sahipliği yapmıştır. 1848'de İstanbul'u ziyaret eden Lizst Sultan Abdülmecit'e sunmak üzere Grande Paraphrase de la marche de Donizetti composée pour Sa Majesté le Soultan Abdül Mejid-Khan adlı bir beste yapmış ve bu bestenin notaları 1848'de Berlin'de basılıp yayımlanmıştır.
yaşamının önemli bir bölümü istanbul'da geçti. bu yüzden italya'daki kardeşleriyle uzun süre görüşemedi. opera bestecisi küçük kardeşi, kendisinden "benim türk kardeşim" olarak bahsediyordu.
anısına, beyoğlu'nun pera bölgesinde palazzo donizetti hotel adlı otel inşa edildi.