a vava inouva
-
A vava inouva, Kuzey Afrika’nın bazı kabilelerinde hâlen konuşulan fakat kaybolmaya yüz tutmuş Berberice dilinde yazılan harikulâde bir ezgidir. Fransa’nın Cezayir’i işgal ettiği dönemde idir tarafından yazılan “A vava inouva”'*' şarkısı, ruhunuzu okşayan melodisiyle sizi alır bambaşka diyarlara yolculuğa çıkarır. Çok uzak zamanlardan ve diyarlardan gelen bu naif şarkı ilk olarak 1976 senesinde söylenmiştir. Şarkının sözleri bir hikâyeyi anlatır.
şimdi geliyoruz şarkımızın öyküsüne.
insanın ruhuna dokunan bu ezgide bir baba ile kızının arasındaki konuşma anlatılıyor. rivayete göre Cezayir Berberileri’nin külkedisi olan bu kız sabahtan akşama kadar bir zeytinlikte çalışırmış. Yaşlı bir babası ve kardeşleri olan bu güzel kız ancak güneş battıktan sonra evine dönebilirmiş. eve geldiğinde Kapıyı çalar ve baba aç kapıyı ben geldim dermiş. Fakat babası tedirgin olurmuş, çünkü bir orman canavarı varmış ve babası belki de o çalıyor kapıyı diye düşünür, evdeki çocuklarını tehlikeye atmak istemezmiş. Bir gün bu hassas baba kızı ile bir anlaşma yapmaya karar vermiş. kızına halhal vermiş takması için. kapıyı çalanın kızı olduğunu anlamak için önce halhalın sesini duyacakmış. böylece halhalın sesini duyduktan sonra onun geldiğinden emin olacak ve kapıyı açacakmış.
şimdi de şarkının sözlerine geliyoruz.
Kızı: Tsxilek lliyin tabburt, a vava inouva, a vava inouva
(Ne olur kapıyı aç, inouva baba, inouva baba)
Babası: Tchcen tchcen tizzebgatin im, a yelli ghriba
(Ahh ghriba kızım halhalının sesini dinleyeyim önce)
Kızı: Uggadegh lwahch lghaba a vava inouva
(Ormanın canavarlarından korkuyorum inouva baba)
Babası: Uggadegh ula d’nekkini ,a yelli ghriba
(Ahh ghriba kızım ben de korkuyorum onlardan)
ŞARKININ asıl SÖZLERİ
“Tsxilek lliyin tabburt,
a vava inouva, a vava inouva
tchcen tchcen tizzebgatin im, a yelli ghriba
uggadegh lwahch lghaba
a vava inouva
uggadegh ula d’nekkini ,a yelli ghriba
amghar yetstsel degur bernus
di tesga la yezzizzin
mmis yetshabbir i lqut
ussan degw qerrus tezzin (bis)
tislit deffir uzzetta
tessalay tijebeddin
arrach zzind i temghart
as n tesgher tiqdimin
tsxilek lliyin tabburt,
a vava inouva, a vava inouva
tchcen tchcen tizzebgatin im, a yelli ghriba
uggadegh lwahch lghaba
a vava inouva
uggadegh ula d’nekkini ,a yelli ghriba
adfel yessud tibbura
tuggi kecments ihlulen
tajmaat tetsargu tafsut
aggur d’yitran hegben (bis)
ma d’aqegmur n tasaft
ıdegger akkin idenyen
mmlalend akw at wexxam
ıt machahuts ad sslen
tsxilek lliyin tabburt,
a vava inouva, a vava inouva
tchcen tchcen tizzebgatin im, a yelli ghriba
uggadegh lwahch lghaba
a vava inouva
uggadegh ula d’nekkini ,a yelli ghriba”
ŞARKININ TÜRKÇEye ÇEVİRİSİ
“inouva baba kapıyı açar mısın dedim
ahh ghariba kız, bileziklerini şıngırdat
ben orman canavarlarından korkarım inouva baba
ahh ghriba kız, ben de korkarım
yaşlı adam pardesüsünü giyindi
kendini ısıtmak için
oğlu ekmek kazanma telaşında
geçen günleri düşündü
dokuma tezgahına mahkum büyük kız
durmadan iplikleri örüyordu
yaşlı kadın etrafındaki çocuklara
eski günleri anlatıyordu
inouva baba kapıyı açar mısın dedim
ahh ghariba kız, bileziklerini şıngırdat
ben orman canavarlarından korkarım inouva baba
ahh ghriba kız, ben de korkarım
kapıda yine kar yığını
büyük fırında güveç
büyükler ilkbaharı düşlemeye başladı
ay ve yıldızlar ışımaya başladı
meşe ağaçları manzaraya eşlik etti
ailenin fertleri toplandı
hazırlandılar hikayeyi dinlemeye
inouva baba kapıyı açar mısın dedim
ahh ghariba kız, bileziklerini şıngırdat
ben orman canavarlarından korkarım inouva baba
ahh ghriba kız, ben de korkarım”
kaynak
şimdi de sizlere bu muhteşem melodiyle insanın ruhuna dokunan bir kısa filmin buluşmasını paylaşacağım. kısacık filmimiz bu kadar az sürede çok ama çok özel anlamlar içeriyor. bu yüzden 'yüreği olan' herkesi etkileyeceğini düşünüyorum. ancak baba kız ilişkilerinde hassas kişileri çok daha derinden etkileyeceğini düşünüyorum. özellikle babasından yaralı hanımefendiler için izlerken/dinlerken yanlarında mendil bulundurmasını tavsiye ederim.
büyüleyici kısa filmimize giden yol..