favizm
-
g6pd (glikoz 6 fosfat dehidrogenaz) eksikliğidir. kalıtsal bir hastalık olup, özellikle bahar aylarında sıklıkla karşılaşılmasının sebebi bakla bitkisinin bahar aylarında olgunlaşıp tüketilmeye başlanmasıdır. g6pd enzimi alyuvarları hemolizden koruma görevini de üstlenen bir enzimdir. Eksikliğinde alyuvarlar, vücuda besin yada ilaçlar ile alınan enzimlerden dolayı hemolize (yıkıma) uğrar. Alyuvarlar hemoliz öncesi büyük yapılardır ve böbreklerde suyun emilimi esnasında boyutlarından dolayı emilime katılmaz, kanın yapısındaki görevlerine devam ederler. hemoliz sonrası boyutları küçüldüğünden dolayı böbreklerden süzülüp idrar ile dışarı atılırlar. özetle herhangi bir kanamanız olmadan kansızlıktan ölürsünüz.
g6pd çocukluk döneminde daha sık rastlandığından dolayı çocuk doktorları tanıyı daha çabuk gerçekleştirebilirler. bu kalıtsal hastalıktan muzdarip olan kişilerin
-asprin
-idrar yolu antiseptikleri
-fenasetin
-sıtma ilaçları
- paracetamol
- sulfonamid grubu antibiyotikler
başlıca olmak üzere uzun bir “kullanılmaması gereken ilaç grupları” listesi vardır. bilinen ilaçların %80 inin sizi öldürdüğünü varsayabilirsiniz. bu kalıtsal hastalığın görüldüğü kişilerin her zaman, yasaklı ilaçlar listesini acil bir duruma karşı yanlarında bulundurmaları gerekir. her doktora gittiklerinde bu hastalığı belirtmeleri gerekir ki yapılacak olan ilaç tedavisi ölümcül bir hataya dönüşmesin.
ayrıca yeni öğrendiğim ve sebebini henüz bilmediğim bir durum var. günümüzde yaygınlaşan ve popülerleşen “ozon tedavisi” sadece g6pd hastalığı olanlara yasaktır. bu yasaklamanın sebebini henüz araştırmamış olsam da detaylı bir bilgi edindikten sonra editleyebilirim.
askerlik ile ilgili olarak g6pd anemi olarak geçmektedir. muayeneye gittiğinizde hastalıklarınızın olup olmadığı sorulur. bu soruya g6pd olmasına rağmen yok derseniz askerdeyken çok büyük sorunlarla karşılaşabilir, hatta (en sonda örneğini vereceğim) ölebilirsiniz! g6pd olduğunu belirttiğinizde sizden kan testi istenir. bu testin sonucuna göre eğer belirli kriterlerdeyseniz (net kriterleri bilmiyorum, kandaki g6pd oranına bakılıyor sonuca göre doktor askeri medikal kurallar arasından kriterlere bakıyor, kriterleri bilenler detaylandırır ise sevinirim) askerliğe elverişsizdir raporunuzu veriyor. bu hastalıkta yüzlerce ilacı kullanamadığınız için basit bir grip bile sizin için eziyet, grip için verilecek ilacı seçmek ise doktorunuz için touchpad ile pubg oynayıp birinci olmaya çalışmak gibi bir durum. bilinen ilaçların %80 inin sizi öldürmeye çalıştığını söylemiştim. sadece askerlik muayenesi değil, genel olarak da gittiğiniz doktora g6pd'yi söylemezseniz ölme riskiniz çok yüksek çünkü ateşli hastalıklarda paracetamol içerikli ilaçlar ağrı kesici/ateş düşürücü olarak kullanılmakta ve bu ilaçlar adeta buta saldıran erol taş edasıyla alyuvarlara saldırmakta, bizi yavrusunu kartal kapmış fatma girik gibi ortada bırakmaktadır.
yasaklı ilaç listesi kesin bir liste değildir. her ilaç üretildiğinde bu hastalığa dair testler yapılmamaktadır. tek tedavisi alınan enzimlerin etkisi geçene kadar kan ve serum takviyesidir. uzun zaman hastanede acil serviste yatmaya sebep olabilir.
Not: Yazmış olduğum bilgiler tamamen kişisel deneyimlerimin ve uzun araştırmalarımın sonucudur. İlaç listesini ekleyemiyorum çünkü hatalı bilgilendirme olabilir. Burada gördüğünüz hiç bir bilgiyi bir doktordan ya da hastaneden teyit etmeden kesin tanı için kullanmayınız. Bu girdi sadece bilgi verme amaçlıdır. Hastalık tanısında kullanmak için değildir.